Zakresy ruchomości w stawach - goniometr

 

Siniaki po masażu

 Siniaki po masażu, czy ich powstawanie jest normalne?

Zdecydowanie nie. Takie zdarzenie nie powinno mieć miejsca. Siniaki po masażu mogą być sygnałem, że masażysta jest osobą niekompetentną lub wkłada zbyt dużo siły podczas zabiegu.

Ale są osoby, które przychodząc na masaż oczekują, że masaż będzie intensywny. A potem okazuje się że pacjent ma siniaki. Może to być spowodowane, iż pacjent ma tendencje do siniaków.

Tendencje do siniaków, co to oznacza?

Pacjent wówczas, posiada delikatne naczynia krwionośne. Ze skłonnością do pękania podczas np. masażu czy wysiłku fizycznego.

Siniak (krwiak) jest spowodowanym podskórnym wylewem krwi. Kiedy naczynia krwionośne zostają uszkodzone, dochodzi do pojawienia się zmiany na skórze, mającej charakterystyczny siny odcień. Barwa siniaka z czasem przybiera żółtawy, a czasami zielonkawy lub brązowy kolor.

Idealny masaż?

Najlepiej powiedzieć przed zabiegiem, iż ma się tendencję do siniaków. Masażysta powinien, wtedy dopasować techniki masażu indywidualnie do pacjenta i jednostki chorobowej.

Niepełnosprawność - co to jest? Rodzaje niepełnosprawności

 Niepełnosprawność jest to brak możliwości samodzielnego zapewnienia sobie normalnego życia indywidualnego i społecznego na skutek wrodzonego lub nabytego upośledzenia sprawności fizycznej lub psychicznej. Pojęcie definiowane wielorako w nauce i prawie


Rodzaje niepełnosprawności:

1. Choroby neurologiczne

• a. stwardnienie rozsiane (SM)
• b. mózgowe porażenie dziecięce (MPD)
• c. udar mózgu
• d. epilepsja 
• e. choroba Alzheimera i demencje
• f. choroba Parkinsona

2. Niepełnosprawność ruchowa, dzieli się na:

• a. paraplegia i tetraplegia
• b. amputacje
• c. choroby reumatyczne

3. Niepełnosprawność intelektualna:

• a. autyzm
• b. zespół Downa

4. Choroby układu oddechowego i krążenia

• a. choroby serca
• b. astma

5. Niepełnosprawność narządu wzroku i głucho-ślepota

6. Niepełnosprawność słuchu i/lub mowy

7. Schorzenia metaboliczne

• a. cukrzyca
• b. choroba Leśniowskiego-Crohona

8. Choroby układu moczowo-płciowego

9. Choroby rzadkie/genetyczne

10. Choroby psychiczne

11. Nowotwory

12. Otyłość

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Niepe%C5%82nosprawno%C5%9B%C4%87#Rodzaje_niepe%C5%82nosprawno%C5%9Bci

Fibromialgia = ból ścięgien mięśniowych - choroba reumatyczna

 Fibromialgia czyli ból ścięgien mięśniowych. Pacjenci z tą chorobą skarżą się na przewlekłe, rozległe bóle w różnych częściach ciała, którym towarzyszą:

• 
  zaburzenia snu
• chroniczne zmęczenie
• kłopoty z koncentracją
• parestezje
• lęk
• depresja
• zaburzenia jelitowe

Dolegliwości bólowe nie dają się wytłumaczyć zmianami zapalnymi czy zwyrodnieniowymi.

Objawy kliniczne:

• rozwój choroby do pełnego obrazu trwa ok 7 lat
• początkowo występuję ból jako główny objaw choroby, często pojawia się w jednym lub w kilku miejscach. Podczas trwania choroby ból rozszerza się na cały aparat ruchu. Bóle w przebiegu fibromialgii słabo reagują na środki przeciwbólowe.
• początkowo ból pojawia się w odcinku krzyżowym i promieniuje do bioder, kolan i kostek lub w odcinku szyjnym i promieniuje do potylicy, barków, łokci i rąk. Bóle mogą obejmować klatkę piersiową i szczękę.
• czasami występuje uczucie obrzęku w rękach
• bóle nasilają się po okresach odpoczynku i snu. Mają wpływ również czynniki atmosferyczne.
• ruch jest czynnikiem łagodzącym ból
• w badaniach stwierdza się występowanie napięcia mięśniowego różnej intensywności oraz podrażnienia przyczepów ścięgien. Bolące miejsca wykazują szczególną wrażliwość na dotyk.
• zimne ręce i stopy
• bóle głowy
• kołatanie serca w spoczynku
• pieczenie przy oddawaniu moczu
• zaburzenia widzenia
• zaburzenia słuchu i szum w uszach
• apatia i strach

Leczenie:

• nie istnieje specyficzne leczenie fibromialgii - pacjent musi się pogodzić z faktem, że inaczej reaguje na stres. Warto udać się na psychoterapię, która pozwoli wyeliminować czynniki stresujące.
• terapia wizualizacji progresywnego odprężania mięśni

Leczenie zachowawcze:

• prąd TENS
• ciepłolecznictwo/zminolecznictwo w zależności od indywidualnej tolerancji
• masaż klasyczny lub relaksacyjny
• ćwiczenia rozciągające
• ćwiczenia grzbietu i kształtujące prawidłową postawę ciała

Źródło: Zborowski A.: "Masaż w wybranych jednostkach chorobowych I", 2010

ZZSK - Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ch. reumatyczna)

 ZZSK = Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa - jest przewlekłym procesem zapalnym. Choroba atakuje głównie stawy krzyżowo-biodrowe, stawy kręgosłupa i tkanki około kręgosłupowe, czasami mogą być zajęte stawy biodrowe i barkowe.

Patologia: 

• W większości przypadków ZZSK rozpoczyna się od bólu o głuchym, tępym charakterze w okolicy krzyżowo-pośladkowej, promieniującego do ud lub pachwin
• Jednym z wczesnych objawów chorobowych jest zajęcie stawów krzyżowo-biodrowych, w których dochodzi do zapalenia błony maziowej i nadżerek w obrębie powierzchni stawowych.
• W dalszym przebiegu choroby w obrębie przyczepów krótkich więzadeł kręgosłupa i włókien zewnętrznych tarcz międzykręgowych (dysków) rozwija się stan zapalny prowadzący do ich włóknienia i kostnienia. Trzony kręgów ulegają kwadratowieniu. Pomiędzy sąsiednimi trzonami pojawiają się nacieki (mosty) kostne (syndesmofity)

Objawy:

• ból
• sztywność przy wykonywaniu ruchów (ustępuje po gimnastyce)
• osłabienie ogólne
• męczenie się
• brak apetytu
• stany podgorączkowe
• zajęcie stawów krzyżowo-biodrowych z reguły prowadzi do ich unieruchomienia i zarastania
• zajęcie odcinka lędźwiowego
• zniesienie lordozy lędźwiowej
• zajęcie odcinka piersiowego
• ból klatki piersiowej
• kifoza odcinka piersiowego
• zajęcie odcinka szyjnego
• proces zesztywnienia wyraźnie ulega spotęgowaniu w okresach zaostrzeń. W okresach remisji można zaobserwować nawet lekkie cofanie się objawów, głównie za sprawą zabiegów fizykalnych
• 
  kostnienie tkanki około kręgosłupowej i chrzęstnej
• może występować kręg klinowaty
• zanik mięśni przykręgosłupowych

Leczenie:

• farmakologiczne - zmniejsza dolegliwościom bólowym oraz uczucia sztywności
• chirurgiczne - zabiegi osteotomii (modelowanie kości) w obrębie kręgosłupa
• przy zajęciu stawów biodrowych może zaistnieć potrzeba wykonania endoprotezoplastyki
• fizjoterapia - odpowiednie ćwiczenia dopasowane indywidualnie do pacjenta

Zabiegi fizjoterapeutyczne:

• prądy interferencyjne
• promieniowanie nadfioletowe
• galwanizacja
• jonoforeza
• diatermia krótkofalowa i mikrofalowa
• laseroterapia
• terapuls
• masaż podwodny
• sauna
• promieniowanie podczerwone 
• kąpiel solankowe
• ultradźwięki
• prądy diadynamiczne
• masaż

Źródło: Zborowski A.: "Masaż w wybranych jednostkach chorobowych I", 2010

Propriocepcja, co to znaczy?

 Propriocepcja czyli czucie głębokie. Inaczej jest to zmysł orientacji ułożenia własnego ciała w przestrzeni. Receptory ("odbiorniki") tego zmysłu (proprioreceptory) znajdują się w mięśniach, ścięgnach i stawach. Dostarczają mózgowi informacji o tonusie mięśniowym (napięciu mięśnia). Dzięki propriocepcji wiadomo jak nasze ciało jest ułożone bez patrzenia.

Układ propriocepcji odbiera bodźce związane z uciskiem, rozciąganiem, ustawieniem i ruchem ciała wobec siebie. Prawidłowa integracja w obrębie tego układu jest niezbędna do dobrego rozwoju odruchów (rozwój reflektoryczny) planowania i prowadzenia ruchu, regulacji napięcia mięśniowego i koordynacji pracy mięśni.

Niedostatek informacji czuciowych może być częściowo kompensowany wzrokiem. Osoby z tym zaburzeniem dostarczają sobie więcej bodźców przez zwiększone napięcie mięśniowe. Np. bardzo mocno trzymają długopis. Mają problemy zarówno ze stabilizacją, jak i dysocjacją (np. oddzielenie pracy rąk od pracy tułowia podczas pisania)

Przykład: pacjent musi widzieć co się dzieje z jego ciałem podczas wchodzenia/schodzenia ze schodów. 

Za koordynację wzrokowo-ruchową odpowiedzialny jest móżdżek, który dostaje informacje także z błędnika błoniastego. 

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Propriocepcja

PIR - Poizometryczna relaksacja mięśni

 

PIR   Poizometryczna relaksacja mięśni – charakterystyka

Rozciąganie za pomocą poizometrycznej relaksacji mięśni przynosi dużo korzyści dla układu ruchu. Najważniejsze z nich to:

•                wydłużenie skróconych tkanek;

•                zmniejszenie napięcia mięśni;

•                zwiększenie zakresu ruchu w stawie;

•                redukcja bólu.

PIR jest jedną z najbardziej znanych technik mobilizacyjnych wykorzystujących zjawiska pobudzania i hamowania mięśniowego. Prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśnia lub nawet całej grupy mięśniowej, poieważ powoduje hamowanie pola motoneuronu danego mięśnia i tym samym prowadzi do odruchowego rozluźnienia. Przyczyną tego jest aktywacja narządów ścięgnistych Golgiego podczas skurczu.

Metoda cieszy się dużą popularnością, ponieważ jest łatwa w wykonaniu i efektywna oraz nie wymaga stosowania specjalistycznego sprzętu.

Cele

Wyróżnia się 2 cele PIRu – doraźny i długofalowy. Celem doraźnym jest przede wszystkim walka z bólem i innymi skutkami przeciążeń statycznych mięśni oraz redukcja podrażnienia mięśni i tkanki łącznej. Celem długofalowym natomiast jest przywrócenie prawidłowej długości oraz elastyczności przykurczonym mięśniom, odzyskanie normalnego zakresu ruchu w stawach oraz zwalczanie przeciążeń stawowych. W efekcie poizometryczna relaksacja mięśni jest skuteczna m.in. w leczeniu wzmożonego napięcia oraz zmniejszaniu aktywności punktów spustowych.

Podsumowując można zatem powiedzieć, że jednym z pierwszoplanowych celów poizometrycznej relaksacji mięśni jest obniżenie napięcia spoczynkowego mięśni tonicznych oraz przeciążonych więzadeł, a także systematyczne eliminowanie czynników negatywnie stymulujących układ ruchu.

 

W celu skutecznego rozciągania mięśni za pomocą PIR należy zwracać szczególną uwagę na poprawną technikę wykonywania stosowanych technik. Prawidłowa sekwencja poizometrycznej relaksacji mięśni wygląda następująco:

1.     Ułożenie stawu w pozycji, w której pacjent zaczyna odczuwać rozciąganie, lub (wersja delikatniejsza) – do odczucia początku oporu tkankowego przez terapeutę;

2.     Pacjent napina izometrycznie mięsień poprzez próbę ruchu wbrew oporowi terapeuty  (ruch nie następuje) z niewielką siłą (10-20%). Napięcie należy utrzymywać przez 10-15 sekund;

3.     Faza relaksacji – pacjent rozluźnia mięsień bez zmiany pozycji stawu (terapeuta utrzymuje stabilizację) na kilka sekund. Ponadto, dla zwiększenia efektu rozluźnienie można połączyć z długim wydechem;

4.     Ustanowienie nowej bariery w sposób bierny (terapeuta zwiększa rozciągnięcie) lub czynny (pacjent napina mięśnie antagonistyczne).

Cykl zabiegu należy powtórzyć 2-3 krotnie. Na zakończenie przed odjęciem stabilizacji warto polecić pacjentowi utrzymanie osiągniętej pozycji na kilka sekund poprzez napięcie mięśni antagonistycznych oraz bierny powrót do pozycji neutralnej.

Wskazówki metodyczne

Przed rozpoczęciem rozciągania dany mięsień należy malsymalnie rozluźnić przybierając w tym celu odpowiednią pozycję lub wykorzystując akcesoria typu poduszki czy wałki.

W czasie izometrycznego napinania mięśnia wywołane wcześniej minimalne uczucie bólu lub rozciągania powinno zniknąć lub zmniejszyć się. Natomiast jeśli przy pierwszej próbie nacisku nie ma oczekiwanego efektu zmniejszania bólu oznacza to, że osiągnięto zbyt duży zakres ruchu. Wówczas należy cofnąć ruch i ponownie dojść do pierwszego objawu rozciągania.

Poizometryczną relaksację mięśni należy wykonywać raz dziennie lub w odstępie 12 godzin od ostatniego rozciągania.

 https://fizjoterapeuty.pl/fizjoterapia/kinezyterapia/poizometryczna-relaksacja-miesni.html

Rehabilitacja po udarze

Udar mózgu (apopleksja) - zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem zaburzeń

czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24h.

Udar mózgu może być 

• krwotoczny (wywołany wylewem krwi do mózgu) lub 

• niedokrwienny (wywołany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu), przy czym udar niedokrwienny może być również wtórnie ukrwotoczniony. 

Do udarów krwotocznych zalicza się krwotoki śródmózgowe i podpajęczynówkowe.

Przyczyny = Czynniki ryzyka:

• wiek (powyżej 55 r.ż)

• płeć męska

• genetyka (występowanie udaru w rodzinie)

• nadciśnienie tętnicze

• choroby serca (migotanie przedsionków)

• cukrzyca

• choroby naczyń

• palenie papierosów

• otyłość

• dna moczanowa

Objawy główne:

• obniżenie kącik ust po jednej stronie

• osłabienie/niedowład po jednej stronie ciała

• zaburzenie mowy

• zamazane widzenie

Leczenie:

• tromboliza

• rehabilitacja poudarowa

• usprawnianie metodą Bobath

• usprawnianie metodą PNF

Diagnostyka:

- TK

- MR

- wywiad (wcześniejsza diagnoza)

- badanie poprzez oglądanie postawy ciała

Zauważyć można: brak w retrakcji i depresji, ramię skierowane do wew, łokieć zgięty i dłoń zaciśnięta w pięść, miednica opadająca, stawy w KD wyprostowane, stopa sztywno zgięta ku dołowi i odwrócona do wew, boczne zgięcie tułowia

- badanie zakresów ruchomości w stawach

NORMY ZAKRESÓW RUCHOMOŚCI W STAWACH

bark (50) wyprost - 0 - zgięcie (170)

bark (170) odwiedzenie -0- przywiedzenie (0)

bark (30) wyprost horyzontalny -0- zgięcie horyzontalne (135)

bark (F0=60/F90=90) rotacja zew -0- rotacja wew (F0=70/F90=80)

łokieć (0) wyprost -0- zgięcie (150)

st promieniowo-nadgarstkowy (50) zg grzbietowe=wyprost -0- zgięcie=zg dłoniowe (60)

biodro (15) wyprost -0- zgięcie (125)

biodro (45) odwodzenie -0- przywodzenie (25)

biodro (S0=45/S90=45) rotacja zew -0- rotacja wew (S0=40/S90=45)

kolano (0) wyprost -0- zgięcie (130)

st skokowo-goleniowy (20) wyprost -0- zgięcie (45)

st skokowo-goleniowy (20) nawracanie -0- odwracanie (40)

Rehabilitacja:

cele reh:

-  przywrócenie utraconych funkcji

- zapobieganie przykurczom, odleżynom, nieprawidłowym wzorcom ruchowym

- kształtowanie pamięci ruchowej

- usamodzielnienie pacjenta

- utrzymanie właściwego zakresu ruchu w stawach

Proces rehabilitacji po udarze mózgu można podzielić na 3 etapy:

1. Rehabilitacja szpitalna. W jej skład wchodzi rehabilitacja psychologiczna, logopedyczna oraz sesje z fizjoterapeutą. Fizjoterapeuta w zależności od stanu pacjenta wykonuje odpowiednie ćwiczenia z kinezyterapii, wdrażana jest pionizacja oraz nauka chodzenia

2. Rehabilitacja poszpitalna. - Optymalną sytuacją jest prowadzenie jej w specjalistycznych ośrodkach rehabilitacyjnych, na oddziałach rehabilitacji neurologicznej

3. Rehabilitacja ambulatoryjna i domowa. Usprawnianie chorego powinno być kontynuowane w warunkach domowych lub ambulatoryjnych. Celem tego etapu jest między innymi podtrzymanie wcześniej osiągniętych postępów

Etapy programu leczenia udaru:

1. pozycje ułożeniowe

2. ćw bierne

3. ćw wspomagane

4. ćw czynne

5. ćw oporowe

6. pionizacja

7. reedukacja chodu + wchodzenie po schodach

8. nauka czynności dnia codziennego

9. reh ręki

Ćwiczenia w pozycji leżącej:

• nauka obracania się na boki (rotacja tułowia)

• nauka siadu płaskiego

• nauka siadu ze spuszczonymi nogami na dwie strony

• rozciąganie, wydłużanie tułowia po stronie porażonej

• unoszenie miednicy

• rozsuwanie i łączenie kolan (z opuszczoną i uniesioną miednicą)

• napinanie m 4głowego uda (przy wyprostowanej nodze i stopie zgiętej grzbietowo)

• utrzymanie, unoszenie, tapping ramienia

Ćwiczenia w pozycji siedzącej:

• przemieszczanie ciężaru ciała na stronę chorą (opieranie się na ręce)

• wydłużenie chorej strony przez uniesienie barków

• pochylenie tułowia ku przodowi

• trening ruchów miednicy do przodu i do tyłu

• nauka wstawania, siadania, przesiadania się

Pionizacja:

• Jeśli mamy do czynienia z udarem krwotocznym pacjenta możemy pionizować po 6 tygodniach, a jeśli mamy udar niedokrwienny to już w 3-4 dobie

• pionizacja dzieli się na bierną - wykorzystujemy stół pionizacyjny oraz pionizację czynną z pomocą fizjoterapeuty

Ćwiczenia w pozycji stojącej:

• 
  nauka utrzymania prawidłowej postawy ciała

• przenoszenie ciężaru ciała, z jednej KD na drugą

• wychylenia tułowia na boki

• zapoczątkowanie chodu (pięta, stopa, przodostopie)

Reedukacja chodu:

• cel: nauka efektywnego i bezpiecznego chodu

• Chory w fazie wykroku nie potrafi ugiąć kolana

• Do pacjenta zawsze podchodzimy od strony zajętej. Podczas chodu asekurujemy za miednicę

• Stosujemy metodę PNF (wzorce ruchowe)

Reh ręki:

• zginanie i prostowanie łokcia - wzmacnianie mm przedramion

• zginanie grzbietowe i dłoniowe nadgarstka

• krążenie nadgarstkiem

• toczenie przedmiotu po podłożu przyciskając go w dół

• rozkładanie i łączenie palców

• przyciskanie do siebie opuszków

• ustawienie ręki w przestrzeni i jej utrzymanie

• ślizganie

• kształtowanie odruchów precyzyjnych - chwytanie opuszkami palców, pisanie

4. Uwagi i zalecenia

Skutki udaru:

• utrata prawidłowego napięcia ciała

• nietrzymanie moczu i kału

• zaburzenia czucia

• dysfagia - trudność w przełykaniu

• dysartia - upośledzenie mowy

• ataksja - zaburzenie utrzymania równowagi i koordynacji

• dyspraksja - niemożność wykonania celowego ruchu

• dysfazja - niemożność wypowiedzenia się

• ZZP - zespół zaniedbywania połowiczego - ignorowanie chorej strony

Profilaktyka przeciw-udarowa:

minimalizacja czynników ryzyka:

• normalizacja nadciśnienia tętniczego

• wyrównanie zaburzeń lipidowych

• leczenie cukrzycy

• umiarkowana aktywność fizyczna

• zakaz palenia

• leki przeciwkrzepliwe

• zmniejszenie nadwagi

• kontrola cholesterolu 

Protokół reh - rwa kulszowa

 Rwa kulszowa - to zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe L4, L5 lub S1 tworzące nerw kulszowy (największy nerw obwodowy) lub na przebiegi samego nerwu kulszowego.

Objawy Rwy kulszowej:

• promieniowanie (ucisk nerwowy)
• ból odc L-S
• drętwienie lub mrowienie części nogi
• trudności w poruszaniu nogą i stopą
• "strzelający" ból, który utrudnia wstanie
• ból z tyłu uda i łydki, nasilający się podczas obciążenia kręgosłupa lub przyjęcia pozycji powodującej większe podrażnienie korzeni
• problem z chodem (utykanie)

Przyczyny bólu który promieniuje do nogi

• 
  dyskopatia
• stawy międzywyrostkowe
• stawy krzyżowo-biodrowe
• stawy biodrowe
• zespół m gruszkowatego
• powieź
• ZZSK
• niewydolność naczyń
• neuropatia obwodowa
• półpasiec

Diagnostyka Rwy kulszowej

• MRI
• różnicujący test Laseque'a (możliwa dyskopatia)
• test Bragarda (możliwa dyskopatia)
• objaw Bonneta (m gruszkowaty)
• test stawów międzywyrostkowych 
• test FAIR
• test Kerniga (porażenie n kulszowego)
  
• czynny test m gruszkowatego
• test Yeoman
• test kompresyjny na st biodrowy

Diagnostyka. Podstawowe testy kliniczne.

1. Test Lasequa - charakterystycznym objawem wskazującym na rwę jest ból w nodze chorej pojawiający się podczas unoszenia nogi zdrowej.

2. Objaw Hoovera - test ten wykrywa u pacjenta symulację dolegliwości bólowych w odc LS. Pacjent leżąc na plecach podnosi chorą kończynę ku górze. Terapeuta trzyma pod piętą zdrową kończynę. Gdy dochodzi do symulacji pacjent nie podbiera kończyny o podłoże. A gdy nie jest wstanie podnieść nogi pacjent nie symuluje

Rehabilitacja:

• ćwiczenia rozciągające

• prądy TENS - działanie przeciwbólowe

• ćwiczenia wzmacniające mięśnie brzucha i dolnej części ciała

• profilaktyka bólów kręgosłupa (poprawne schylanie, siadanie

• masaż

• ćwiczenia mm pośladkowych, kkd, brzucha i grzbietu

• ćwiczenia czynne

• ćwiczenia korekcyjne

• lampa sollux - działanie rozluźniające, nagrzewające

• prądy interferencyjne

Przyczyny występowania Rwy kulszowej

• wypuklina krążka międzykręgowego (w okolicy L4,L5, S1)

• dysfunkcja stawów kręgosłupa = zaburzenia ruchu w stawach, zesztywnienie, kręgozmyk

• stany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zwapnienia, narośla kostne w okolicy odc LS

• stan zapalny tkanek otaczający nerw kulszowy

• siedzący tryb życia

WAŻNE → N. kulszowy w swoim przebiegu do KD przebija m gruszkowaty. Zwiększone napięcie tego mięśnia może uciskać n kulszowy, powodując objawy rwy kulszowej, w tym przypadku diagnozowany jako ZESPÓŁ M GRUSZKOWATEGO

Rodzaje rwy kulszowej:

• ostra (4-8tyg) (krótkoterminowa) - przy wczesnym rozpoznaniu objawy można szybko zahamować przy zastosowaniu odpowiedniej rehabilitacji

• przewlekła (>8tyg) (długoterminowa) - odpowiednie ćwiczenia, zabiegi rozluźniające tkanki