Promieniowanie podczerwone = lampa Sollux (IR)

 Promieniowanie podczerwone (IR) jest promieniowaniem niewidzialnym, umiejscowionym w widmie promieniowania elektromagnetycznego między czerwienią widma światła widzialnego a mikrofalami. Jest ono emitowane przez rozgrzane ciała. W lecznictwie wykorzystuje się promieniowanie podczerwone o długości fali od 770 do 15 000 nm.

W zależności od długości fali promieniowanie podczerwone dzieli się na:

• promieniowanie krótkofalowe, tzw. bliskie, o długości od 770 do 1 500 nm
• promieniowanie średniofalowe, o długości fali od 1 500 do 4 000 nm
• promieniowanie długofalowe, tzw. dalekie, o długości od 4 000 do 15 000 nm

Wpływ biologiczny promieniowania podczerwonego na ustrój polega na działaniu ciepła, które powoduje:

• rozszerzenie naczyń włosowatych skóry, a w związku z tym zwiększony przepływ przez tkanki krwi tętniczej
• zmniejszenie napięcia mięśni
• podwyższenie progu odczuwania bólu (działanie przeciwbólowe)
• wzmożenie przemiany materii
• pobudzenie receptorów cieplnych skóry, a w następstwie tego, na drodze odruchowej narządów głębiej położonych

Odczyn miejscowy występuje w skórze w miejscu jej napromieniowania, obejmując jednak swym zasięgiem sąsiadujące z nim okolice. Polega on na rozszerzeniu naczyń krwionośnych skóry, powodującym jej zaczerwienienie; stąd odczyn ten nazwa się rumieniem cieplnym. Rumień cieplny w odróżnieniu od rumienia fotochemicznego wykazuje kilka charakterystycznych cech, a mianowicie:

• występuje on w trakcie naświetlania, a jego nasilenie wzrasta w miarę czasu oddziaływania promieni podczerwonych
• zaczerwienienie skóry jest nierównomierne i plamiste w wyniku rozszerzenia głębiej położonych naczyń krwionośnych skóry
• znika on po niedługim czasie od zakończenia naświetlania; czas utrzymywania się rumienia zależy od dawki promieniowania podczerwonego

Wskazania IR:

• przewlekłe i podostre stany zapalne, w których możliwe jest miejscowe stosowanie ciepła
• przewlekłe i podostre zapalenia stawów oraz zapalenia tkanek okołostawowych
• nerwobóle oraz zespoły bólowe
• stany po przebytym zapaleniu skóry i tkanek miękkich pochodzenia bakteryjnego
• można zastosować przed masażem, kinezyterapią oraz jonoforezę

Przeciwwskazania IR:

• niewydolność krążenia
• czynna gruźlica płuc
• skłonność do krwawień
• zaburzenia w ukrwieniu obwodowych części kończyn
• stany gorączkowe
• ostre stany zapalne skóry i tkanek miękkich.

Prądy TENS = Fizykoterapia

 Prądy Tens to przezskórna stymulacja elastyczna, która ma na celu zwalczanie bólu. Są to prądy impulsowe małej częstotliwości zwykle w przebiegu prostokątnym, ale również trójkątnym lub sinusoidalnym o częstotliwości powyżej 10 Hz, najczęściej w granicach od 40 do 100 HZ (działanie przeciwbólowe)

Elektrody są umiejscawiane zgodnie z zaleceniami lekarza w punktach bólowych, miejscach wywołujących ból lub wzdłuż przebiegu nerwu czuciowego zaopatrującego bolesną okolicę.

Uważa się, że prądy tens jest szczególnie przydatna w zwalczaniu bólu po przebytych uszkodzeniach nerwów obwodowych, bólu kikutów po amputacyjnych, nerwobólu po przebytym półpaścu oraz bólów fantomowych.

Źródło: T. Mika "Fizykoterapia", wydaw PZWL, 2006.

Metodyka ułożenia elektrod: w zależności od okolicy ułożenie elektrod będzie inne. 

Katodę zawsze przykładamy, tam gdzie pacjent odczuwa ból. Jeśli mamy do czynienia z elektrodami węglowymi (czarne, najczęściej stosowane) potrzebne będą podkłady, które należy nasączyć ciepłą wodą (dla lepszego przewodzenia prądu).

• Jeśli okolica zabiegowa to staw (jakikolwiek, zasad jest taka sama dla wszystkich stawów) to katodę przykładamy tam gdzie boli, a anodę najlepiej po drugiej stronie stawu. Aby prąd mógł przejść przez staw (przez miejsce bólu). Pozycja pacjenta w zależności od stawu i od sprawności pacjenta. Na koniec owijamy elektrody i staw taśmą elastyczną lub bandażem, aby elektrody się trzymały.
• Jeśli okolica zabiegowa to kręgosłup, to pozycja pacjenta powinna być leżąca. Tu podobnie, katodę kładziemy, tam gdzie boli, a anodę kładziemy, tam aby prąd przeszedł przez miejsce bolące. Przykrywamy folią, a potem woreczkiem. Aby elektrody się nie ześlizgnęły. Można również używać obydwóch obiegów na raz. Tak jak na załączonym obrazku

JonoForeza = FizykoTerapia

 Jonoforeza (jontoforeza) jest to zabieg elektroleczniczy (prąd stały tzw. Galv czyli galwaniczny) polegający na wprowadzaniu do tkanek siłami pola elektrycznego jonów działających leczniczo.

Metodyka zabiegu:

1. Przed zabiegiem należy odtłuścić skórę. W wypadku uprzedniego stosowania na nią maść lub innych leków należy zastosować się do zasady, że jonoforezę można wykonywać dopiero po upływie tygodnia od zakończenia leczenia miejscowego skóry maściami czy też innymi lekami.
2. Elektrod układa się na dostatecznie grubym (1,5-2cm) podkładzie z gazy higroskopijnej, którego rozmiary powinny być większe od elektrody o około 2 cm. Zwykle kładzie się tzw. podkład lekowy grubości około 0,5 cm, nasycony roztworem leku użytego do jonoforezy. Pokład kładziony pomiędzy elektrodą a podkładem lekowym powinien być ciepły (zamoczony w ciepłej wodzie). Elektrody wraz z podkładem przykrywa się folią plastykową, a następnie bardzo dokładnie umocowuję się opaską elastyczną (stawy lub mięśnie) lub workiem z piaskiem (okolica kręgosłupa).
3. Rozmiary elektrod dobiera się w zależności od okolicy ciała i rodzaju schorzenia.
4. Układanie elektrod: przewody powinny być połączone ze środkiem elektrod. Jeśli elektrody są połączone przewodami na brzegu, to należy je układać tak, aby nie znajdowały się na sąsiadujących ze sobą brzegach elektrod, ponieważ w takim wypadku może wystąpić niepożądane zagęszczenie prądu.
5. Natężenie prądu jest uzależnione do pewnego stopnia od rozmiarów elektrody, z której wprowadza się jony do skóry. Zwykle stosuje się dawki słabe, od 0,01 do 0,1 mA.cm2 powierzchni elektrody. W wypadku jonoforezy wykonywanej w okolicy narządów wrażliwych na prąd, np. oka, nie przekracza się zwykle dawki okólnej 2mA, a okolicy głowy i szyi 3-6mA.
6. Po zabiegu należy sprawdzić czy odczyn jest prawidłowy

Uwaga na:

• należy pilnować świeżości roztworów
• podkłady nasycone lekiem powinny być używane jednorazowo, a przynajmniej przypisane do jednego pacjenta. Nie dopuszczalne jest stosowanie jednego podkładu do wielu pacjentów (do wielu leków)
• podkłady nasączone wodą mogą być używane wielokrotnie (nie mają kontaktu z pacjentem) lecz należy je co jakiś czas wygotować, aby zabić niepotrzebne zarazki

Wskazania do jonoforezy:

• z zastosowaniem jodu: blizny i przykurcze bliznowate
• z zastosowaniem wapnia: stany zapalne gałki ocznej, obwodowe zaburzenia naczynioruchowe, zespół Sudecka, utrudniony zrost kostny
• z zastosowaniem cynku: przeżeganie trudno gojących się owrzodzeń, drożdżyca paznokci
• z zastosowaniem prokainy/lidokainy: nerwobóle, zespół rwy kulszowej, bóle głowy
• z zastosowaniem histaminy: samorodna sinica kończyn, odmroziny, zespół bólowy rwy kulszowej, przewlekłe stany zapalne stawów i zapalenia okołostawowe, owrzodzenia troficzne
• z zastosowaniem epinefryny: stany zapalne gałki ocznej, wspólnie z lidokainą/prokainą w leczeniu stanów bólowych
• z zastosowaniem antybiotyków: bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich
• z zastosowaniem hydrokortyzolu: stany zapalne skóry, tkanek miękkich, drobnych stawów i pochewek ścięgnistych
• z zastosowaniem tolazoliny: zaburzenia w ukrwieniu nerwu wzrokowego i siatkówki, zaburzenia utkwienia obwodowego.

Źródło: T.Mika "Fizykoterapia" 2006, wydaw. PZWL.

Ultradźwięki - fizykoterapia

 Ultradźwiękami  (UD) nazywa się drgania mechaniczne o częstotliwości przekraczającej granicę słyszalności ucha ludzkiego. W lecznictwie znajdują najczęściej zastosowanie ultradźwięki o częstotliwościach 800, 1000, 2400, 300kHz.

Oddziaływanie lecznicze ultradźwięków na organizm:

• działanie przeciwbólowe
• 
  zmniejszenie napięcia mięśni
• rozszerzenie naczyń krwionośnych
• stabilizacja układu współczulnego
• hamowanie procesów zapalnych
• przyspieszenie wchłaniania tkankowego

Dawkowanie:

• dawki słabe: od 0,05 do 0,5 W/cm2
• dawki średnie: od 0,5 do 1,5 W/cm2
• dawki mocne: od 1,5 do 2,0 W/cm2

Dawkowanie czasu:

• krótki czas zabiegu: 1-3min
• średni czas zabiegu: 4-9min
• długi czas zabiegu: 10min i więcej

Wskazania do stosowania ultradźwięków:

Przeciwwskazania do stosowania UD:

• nowotwory
• ciąża
• czynna gruźlica
• skazy krwotoczne
• niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu serca
• zakrzepowe zapalenia żył
• ostre procesy zapalne i stany gorączkowe
• nie zakończony wzrost kości
• obecność w tkankach metalowych ciał obcych
• nerwica
• nerwobóle niewyjaśnionego pochodzenia

Galwanizacja - prąd stały - fizykoterapia

 Galwanizacja to zabieg elektroleczniczy, który polega na przepływnie prądu stałego w ciele pacjenta pomiędzy dwiema elektrodami (anodą i katodą).

Prąd stały to taki, który podczas przepływu nie zmienia kierunku oraz natężenia. Jednostka podstawowa w układzie SI to amper (A).

Ze względu na ułożenie elektrod wyróżniamy:

• poprzeczną - elektrody ułożone są przeciwlegle, a prąd przepływa przez poprzeczny wymiar kończyny. Takie ułożenie skutkuje głęboką penetracją tkanek
• podłużną - elektrody są ułożone w jednej płaszczyźnie, a prąd przepływa przez podłużny wymiar kończyny. Następuje płytka penetracja tkanek

Dodatkowo galwanizacja podłużna może mieć charakter wstępujący lub zstępujący. Jest to uzależnione od ułożenia elektrody czynnej. Galwanizację wstępującą stosuje się w celu zwiększenia pobudliwości, np. przy niedowładach i porażeniach. Natomiast galwanizację zstępującą aby obniżyć pobudliwość, rozluźnić mięśnie czy zmniejszyć ból.

Wskazania do zabiegu: prądu GALV

• nerwobóle
• przewlekłe zapalenie nerwów, splotów i korzeni nerwowych
• zespoły bólowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów kończyn i stawów kręgosłupa
• porażenie wiotkie
• utrudniony zrost kostny
• zaburzenia krążenia obwodowego
• porażenie nerwu twarzowego
• stany pourazowe
• przeciążenia mięśni
• bolesne napięcie mięśni
• trądzik różowaty
• migreny
• rwa kulszowa i rwa ramienna
• trudno gojące się rany

Przeciwwskazania do zabiegu: prądu GALV

• metal na drodze przepływu prądu
• ostre stany zapalne
• ropne stany zapalne skóry i tkanek miękkich
• wypryski i owrzodzenia na skórze
• nowotwory
• gorączka
• porażenie spastyczne
• zaburzenia czucia
• ciąża
• rozrusznik serca
• zakrzepy
• zagrożenia zatorami
• zapalenie żył
• czynna gruźlica

Właściwości KATODY (-) (zazwyczaj kolor czarny)

• działa pobudzająco i drażniąco
• daje silne przekrwienie
• w okolicy katody wytwarza się reakcja zasadowa w tkankach i dochodzi do rozpuszczania białka
• zwiększa pobudliwość mięśni i nerwów (katelektrotonus)
• powoduje przesuwanie się anionów (-) w kierunku anody (+) = anaforeza
• katoda jest elektrodą ujemną, która przyciąga elektory dodatnie = anody

Właściwości ANODY (+) (zazwyczaj kolor czerwony)

• działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne
• upajające i kojące
• w okolicy anody wytwarza się reakcja kwaśna w tkankach i dochodzi do ścinania białka
• zmniejsza pobudliwość mięśni i nerwów (anelektrotonus)
• powoduje przesuwanie się kationów (+) w kierunku katody (-) = kataforeza
• anoda to elektroda dodatnia, która przyciąga elektrody ujemne z katody

W zależności od sposobu wykonywania zabiegu galwanizacji wyróżniamy:

• stabilną - elektrody przymocowane są za pomocą opaski elastycznej, a ich ułożenie w czasie zabiegu nie ulega zmianie
• labilna - elektroda bierna umiejscowiona jest na stałe, natomiast druga (czynna) zmienia swoje położenie w trakcie zabiegu