Blog poświęcony jest fizjoterapii, w postach będzie można przeczytać o różnych schorzeniach i jak można je leczyć zachowawczo.
Jakie testy funkcjonalne możemy wykonać przy badaniu pacjenta przy
endoprotezoplastyce stawu biodrowego?
- Test Galeazzi - ocenia symetrię długości kończyn dolnych
- Test obustronnego przywodzenia (ściskania) - diagnozowanie przewlekłego bólu pachwiny
- Test Trendelenburga - badanie funkcji mięśnia pośladkowego średniego
Test McMurraya (objaw Fouche)
Wykonanie: Pacjent leży na plecach, kolano i biodro chorej kończyny dolnej są bardzo zgięte. Jedna ręka badającego obejmuje kolano, a druga stopę. Podudzie jest przez badającego solnie rotowane na zewnątrz lub do wewnątrz, a następnie prostowane do 90stopni.
Interpretacja: Bóle w czasie prostowania kolana, rotacji zewnętrznej i odwiedzenia łydki świadczą o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej, a przy rotacji wewnętrznej - o uszkodzeniu łąkotki bocznej.
Przeskakiwanie przy silnym zgięciu pojawia się wtedy, gdy zakleszczeniu ulega "język" tylnego rogu łąkotki. Przeskakiwanie przy kącie prostym przemawia za uszkodzeniem środkowej części łąkotki.
Objawy przeskakiwania pogarszają się przy wykonywaniu ruchów okrężnych całego podudzia (zmodyfikowany test McMurraya).
Test Thessaly'ego
Wykonanie: Najpierw pacjent staje boso na kończynie zdrowej. Badający trzyma pacjenta za wyciągnięte ręce. Pacjent ma za zadanie wykonać 3-krotnie rotację tułowia i kolana zewnętrznie i wewnętrznie przy stawie kolanowym zgiętym do 5 stopni. Badanie powtarzane jest przy zgięciu stawu kolanowego do 20 stopni. Następnie test przeprowadza się na kończynie chorej.
Interpretacja: Ból promieniujący wzdłuż szpary stawu kolanowego wskazuje na uszkodzenie łąkotki po tej samej stronie. Może dochodzić do blokowania łąkotki, co również jest objawem jej uszkodzenia. Wysoką wartością diagnostyczną cechuje się w szczególności ten test w 20 stopnia zgięcia stawu.
Test dystrakcyjno-kompresyjny Apleya (Grinding Test)
Wykonanie: Pacjent leży na brzuchu, z uszkodzonym stawem kolanowym zgiętym do 90stopni. Badający stabilizuje udo swoim kolanem, początkowo stosuje wyciąg, później nacisk, a następnie wykonuje rotacje stawu kolanowego.
Interpretacja: Bóle przy zgiętym stawie kolanowym, rotacji podudzia i wyciągu przemawiają za uszkodzeniami torebkowo-więzadłowymi (dodatni test dystrakcyjny), natomiast przy ucisku - za uszkodzeniem łąkotek (dodatni test ocierania - Grinding test).
Łąkotki tarczowe lub ich torbiele mogą dawać objawy przeskakiwania. Bóle przy rotacji wewnętrznej świadczą o uszkodzeniu łąkotki bocznej lub bocznych struktur torebkowo-więzadłowych, a przy rotacji zewnętrznej - o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej lub przyśrodkowych struktur torebkowo-więzadłowych.
Objawu nie można wywołać przy napiętym aparacie torebkowo-więzadłowym oraz uszkodzeniu tylnego rogu łąkotki bocznej.
Test fałdu Hughstona
Interpretacja: Słyszalne lub wyczuwalne pod palcem przeskakiwanie świadczy o zespole fałdu przyśrodkowego.
Wykonanie: Pacjent leży na placach. Badający zgina badany staw kolanowy do 30 stopni.
Interpretacja: Przy biernym ucisku rzepki w stronę przyśrodkową pojawiają się bóle typowe dla zespołu fałdu (przednio-przyśrodkowo).
W trakcie testu fałd przemieszcza się obok rzepki po stronie przyśrodkowej pomiędzy brzegiem rzepki a kłykciem przyśrodkowym kości udowej
Test Dreyera polega na ocenieniu uszkodzenia ścięgna mięśnia czworogłowego uda na górnym brzegu rzepki.
Wykonanie: Pacjent leży na plecach. Poleca mu się unieść wyprostowaną kończynę. Jeżeli chory nie jest w stanie tego wykonać, badający stabilizuje obiema rękami ścięgno mięśnia czworogłowego proksymalnie do rzepki i poleca choremu ponownie unieść kończynę.
Interpretacja: Jeżeli w drugim przypadku pacjent jest w stanie podnieść kończynę, można podejrzewać uszkodzenie ścięgna mięśnia czworogłowego (także starsze złamanie rzepki).
Test hamowania podwichnięcia - wskazuje na boczne lub przyśrodkowe podwichnięcie rzepki.
BOCZNY TEST HAMOWANIA PODWICHNIĘCIA
Wykonanie i interpretacja: W celu oceny bocznego podwichnięcia badający układa kciuk na proksymalnej połowie bocznej części rzepki. Pacjent proszony jest o wykonanie zgięcie stawu kolanowego. Kciuk przeszkadza wtedy bocznemu podwichnięciu lub badający czuje przemieszczanie się rzepki do boku. Zgięcie stawu kolanowego bez udaremniania bocznego podwichnięcia prowadzi do bocznego przemieszczenia rzepki.
PRZYŚRODKOWY TEST HAMOWANIA PODWICHNIĘCIA
Wykonanie i interpretacja: W celu stwierdzenia przyśrodkowego podwichnięcia badający układa swój palce wskazujący na bliższej połowie przyśrodkowej części rzepki. Pacjent proszony jest o wykonanie zgięcia stawu kolanowego. W tym przypadku palec hamuje przyśrodkowe podwichnięcie się rzepki lub wyczuwa przyśrodkowe jej przemieszczanie. Zgięcie stawu kolanowego bez asekuracji palcem prowadzi do podwichnięcia rzepki (występuje rzadko).
Test McConnella
Próba wywołania dolegliwości bólowych ze stawu rzepkowo-udowego przeprowadzana jest przy napiętym m czworogłowym.
Interpretacja: Jeśli występują dolegliwości bólowe lub uczucie zwężenia szpary stawowej, wówczas można wykonać medializację rzepki (cel: złagodzenie bólu). Poprzez działania fizjoterapeutyczne powinna zostać wzmocniona głowa przyśrodkowa m czworogłowego uda, a rozciągnięte m prosty uda i pasmo biodrowo - piszczelowe.
Test obronny Fairbanka
Wykonanie: W pozycji leżącej na plecach, przy wyprostowanym stawie kolanowym i rozluźnionych mięśniach uda, badający stara się naśladować przebieg zwichnięcia rzepki, spychając ją kciukami do boku. Następnie chory jest proszony o zgięcie kolana.
Interpretacja: W zwichnięciu rzepki występują bóle i strach przed ponownym jej zwichnięciem w pozycji wyprostowanej, a później także w czasie zginania.
Test trzeszczenia (krepitacji)
Interpretacja: Trzeszczenie rzepki przemawia za zaawansowaną chondromelacją (stopień II i III). Szumy typu trzasku, jakie występują przy pierwszym i drugim zgięciu kolana, nie ma znaczenia. Dlatego takim chorym poleca się wykonać dodatkowe zgięcia stawu kolanowego. W przypadku fizjologicznych intensywność trzasków ulega zmniejszeniu. Jeżeli nie są słyszalne żadne trzaski pozarzepkowe, można z dużym prawdopodobieństwem wykluczyć głębokie uszkodzenie chrząstki stawu rzepkowo-udowego. Test ten nie ma znaczenia podczas kontroli wyników terapii. Informuje on jedynie o stanie powierzchni stawowej rzepki. W niektórych przypadkach test ten jest dodatni także w zdrowych stawach kolanowych.
Test bólowy po ucisku powierzchni stawowych
Wykonanie: Pacjent leży na plecach. Przy wyprostowanym stawie kolanowym oboma kcikami początkowo od przyśrodka, a następnie palcami wskazującymi od boku przemieszczamy początkowo bocznie, a następnie przyśrodkowo rzepkę. Po jej odwróceniu badamy przyśrodkowe i boczne powiechnie stawowe palcem wskazującym i kciukiem w celu stwierdzenia np. chondromelacji. Ból uciskowy w dystalnej części rzepki (szczycie rzepki) może wskazywać na "kolano skoczka".
Interpretacja: W przypadku zmian zwyrodnieniowych powierzchni stawowej rzepki, tenopatii lub zapalenia błony maziowej chorzy zgłaszają bóle, zwłaszcza podczas palpacji przyśrodkowej części powierzchni stawowej.
Objaw Zohlena
Wykonanie: Pacjent leży na plecach; badający przy wyprostowanej kończynie uciska kciukami powierzchnie stawowe rzepki od strony bliższej, przyśrodkowej i bocznej i poleca choremu dalej wyprostować kończynę lub napiąć mięsień czworogłowy. W drugiej fazie testu badający uciska rzepkę dokładnie w dole rzepki, podczas gdy pacjent napięcie mięśnia czworogłowy. Test ten opisywany jest jako objaw Clarke'a lub test rozcierania rzepki.
Uwaga!: Test wypada pozytywnie w znacznej liczbie zdrowych stawów kolanowych, dlatego należy wykonać badanie wielokrotnie ze zwiększającym się uciskiem rzepki i porównać wynik ze stronę przeciwną. Do lokalizacji uszkodzeń tylnej powierzchni rzepki test powinien zostać wykonany z wyproście oraz zgięciu do 30, 60 i 90st.
Objaw balotowania rzepki wskazuje na obecność płynu w jamie stawowej.
Wykonanie: Pacjent leży na plecach lub stoi. Jedna ręka od strony dogłowowej obejmuje zachyłek nadrzepkowy, a druga naciska na rzepkę w kierunku uda albo - wywierając niewielki ucisk - przesuwa ją przyśrodkowo lub bocznie.
Interpretacja: Sprężysty opór (balotowanie rzepki) świadczy o patologii i przemawia za obecnością płynu w jamie stawowej.
Test szczotkowania ma na celu wykrycie niewielkiego obrzęku stawu.
Wykonanie: Pacjent leży na plecach. Badający pociera staw jedną ręką po stronie przyśrodkowej od części dystalnej do proksymalnej, a drugą po stronie bocznej od części proksymalnej do dystalnej nad górnym zachyłkiem.
Interpretacja: Nawet przy niewielkim obrzęku ruchy te powodują przemieszczenie płynu do części przyśrodkowej i dystalnej stawu.
Test Rowego
Interpretacja: W tej pozycji badający może wywołać niewielkie przednio-tylne przemieszczenia i ocenić stabilność stawu ramiennego.
Do oceny przedniej niestabilności stosuje się większy ucisk kciukiem w stronę brzuszną na głowę kości ramiennej w wyproście do 20-30stopni. Do oceny tylnej niestabilności wykonuje się nacisk palcami wskazującym i środkowym w stronę grzbietową przy ramieniu zgiętym do 20-30stopni.
Do oceny niestabilności dolnej stosuje się silną trakcję (pociągnięcie) w kierunku dystalnym (objaw rowka)
Test nadmiernego odwiedzenia Gageya. Wiotkość dolnej torebki.
Wykonanie: Badający stoi za siedzącym pacjentem. Jedną ręką stabilizuje łopatkę pacjenta, drugą prowadzi bierny ruch odwiedzenia, kontrolując udział łopatki w ruchu.
Interpretacja: Możliwość wykonania czystego ruchu odwiedzenia w stawie ramiennym powyżej 105stopni w porównaniu z 90stopni po stronie przeciwnej wskazuje na nadmierną wiotkość więzadeł dolnego piętra stawu ramiennego.
Objaw rowka, dolna szufladka. Test wielokierunkowej niestabilności.
Wykonanie: Badanie wykonuje się u chorego siedzącego lub stojącego. Jedna ręką stabilizuje zdrowy staw ramienny, a druga pociąga rozluźnione ramię w kierunku dystalnym, najlepiej chwytając je ponad łokciem, znajdującym się w niewielkim zgięciu.
Interpretacja: Przy dolnej niestabilności głowy kości ramiennej poniżej wyrostka barkowego powstaje wyraźnie widoczne zagłębienie (objaw rowka).
Ocena kliniczna objawu rowka opiera się na pomiarze odległości odległości w milimetrach. Ocena stopnia dolnej niestabilności różni się jednak znacznie osobniczo (fizjologicznie). Wyższe stopnie objawu rowka (stopień II/III) świadczą o niestabilności wielokierunkowej. Przy dokonywaniu pomiaru ocenia się odległość pomiędzy dolną krawędzią wyrostka barkowego a górną częścią głowy kości ramiennej. Stopień II/III oznacza odległość ok. 2 do 3 cm.
Obok badania objawu rowka z pozycji neutralnej zalecane jest wykonanie badania z ramieniem zrotowanym zewnętrznie i wewnętrznie. Jeżeli pojawi się zwiększony ślizg dolny w rotacji zewnętrznej, to należy myśleć o zwiększonej wiotkości przedziałów rotatorów. Jeśli pozytywny objaw rowka będzie obserwowany w rotacji wewnętrznej, wówczas podłożem wiotkości są najpewniej struktury tylnej części torebki stawu ramiennego.
Test szarpnięcia
Wykonanie: Pacjent stoi lub siedzi. Chore ramię odwodzi się w stawie ramiennym do 90stopni i zgina łokieć do 90stopni. Drugą ręką stabilizuje się od góry obręcz barkową. Z tej pozycji badający próbuje wywołać tylną szufladę lub podwichnięcie, stopniowo zwiększając rotację wewnętrzną i przywodząc ramię oraz utrzymując docisk osiowy.
Interpretacja: Skierowane ku tyłowi pchnięcie wzdłuż długiej osi kości ramiennej przy wolno narastającym przywiedzeniu powoduje tylne podwichnięcie stawu ramiennego. Wyprost do 25-30stopni prowadzi do repozycji głowy kości ramiennej (szarpnięcie).
Test tylnej szufladki Gerbera - Genza
Wykonanie: Badanie wykonuje się u chorego leżącego. Jedna ręka badającego prowadzi głowę kości ramiennej (kciuk na brzusznej części głowy kości ramiennej, pozostałe palce na grzebieniu łopatki, tylnej części głowy kości ramiennej lub grzebieniu łopatki, tylnej panewce). Druga ręka utrzymuje ramię w 90stopni zgięciu i 20-30stopni wyproście w płaszczyźnie poziomej.
Po zgięciu ramienia w płaszczyźnie poziomej oraz niewielkiej rotacji wewnętrznej kciuk, wywierając nacisk na brzuszną część głowy kości ramiennej, wypycha ją grzbietowo.
Badanie może być wykonane także u chorego siedzącego. Przy rozluźnionym, lekko do przodu pochylonym tułowiu oraz zwisającej kończynie górnej badający kładzie kciuk na grzebieniu łopatki lub tylnej części panewki, a pozostałymi palcami obejmuje głowę od strony brzusznej. Przy odpowiedniej wiotkości torebkowo-więzadłowej można palami ręki - przez ruch przesuwania z naciskiem podwichnąć głowę ku tyłowi.
Przy obecności tylnej niestabilności można zwichnąć głowę kości ramiennej w stronę grzbietową do 50% jej średnicy.